فی صفة العقل واحواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده : ذکر العقل اوجب لان نتائجه اعجب، من لا عقل له لادین له، قال النّبی صلّیاللّٰه علیه وآله وسلّم: اوّل ما خَلَقاللّٰه تعالی العقل.
اندر ستایش عقل و عاقل و معقول : هرچه در زیر چرخ نیک و بدند
فی اَنّ العقل سلطان الخلق و حجّة الحق : عقل سلطان قادر خوش خوست
در شرف نفس و عقل : پدر و مادر جهان لطیف
حکایت در داد و ستد خردمند : معن دادی خمی درم به دمی
در نفس کلّی و پیوستن به عقل و معرفت گوید : در عبارت کتاب مسطورست
در روح حیوانی گوید : بعد ازان سالکان چو بشتابند
اندر کمال عقل : چار طبعش مرید و او پیرست
اندر عزّت عقل : عزّتِ عقل هست سوی روان
اندر جمال عقل : سبب امت و رسولی او
اندر مراتب عقل : هست اعضا چو شهر و پیشهوران
در آفرینش جهان : از برای تناهی اندر کرد
در ذکر قوای حاسّه و حافظه : نفس کو مر ترا چو جان دارست
اندر جمع بین عقل و شرع : عقل چشم و پیمبری نورست